The Devil is in the Details

Het boek ‘Management Control Auditing’ is een theoretisch verantwoorde én praktische leidraad voor ontwerp en uitvoering van audits. Het is niet gericht op een van de auditdisciplines maar op alle ‘R-titel’ auditors. Het is in eigen beheer uitgegeven bij de stichting Auditing.nl.

Boekgegevens

Titel Management Control Auditing; Bijdragen aan doelrealisatie en verbetering

Auteurs Peter Bos, Ron de Korte en Jan Otten

Uitgever/Jaar Stichting Auditing.nl, 2017

ISBN 978-90-817366-4-0

 

‘Management Control Auditing’ is helder geschreven en de auteurs hebben de inhoud overzichtelijk gestructureerd. De inhoud is veelomvattend, heeft een goede diepgang, is theoretisch onderbouwd en er spreekt ruime praktijkervaring uit. De bijlagen bevatten een aantal praktische handreikingen. Een van de bijlagen bestaat uit een vrij uitgebreid praktijkvoorbeeld van ruim negen bladzijden.

Inhoud

De drie auteurs beschrijven een algemene aanpak om audits te ontwerpen en uit te voeren. Alle stappen van het auditproces komen aan de orde, vanaf de selectie van het auditobject en andere voorbereidende activiteiten tot en met rapportage en afronding. Ook een hoofdstuk over auditbeheersing ontbreekt niet, met onderwerpen zoals projectmatig werken, kwaliteits- en kostenbeheersing, bijsturing en risicobeheersing. De auteurs maken onderscheid tussen het conceptueel ontwerp van een audit, gericht op het ‘waarom en wat’ en het technisch ontwerp, dat gaat over het ‘hoe’. Het conceptueel ontwerp beschrijft zaken zoals de auditdoelstelling en het onderzoeksobject. Het technisch ontwerp concretiseert onder meer welke gegevens waar en hoe worden verzameld en via welk analyseproces het oordeel tot stand komt.

Het boek reikt voor elke stap van het ontwerpproces een aantal concrete hulpmiddelen aan. De auteurs laten bijvoorbeeld zien hoe tabellen kunnen helpen om de gegevensverzameling en -analyse te structureren en op systematische en transparante wijze tot oordelen te komen. Ze geven tal van voorbeelden, waardoor de theorie voor de lezer gaat leven. Het is duidelijk dat de beschreven auditaanpak niet alleen put uit theoretische inzichten, maar tevens gebouwd is op een degelijke fundering van praktijkervaring.

Management control auditing

De auteurs zien management control auditing, het onderwerp van het boek, als auditing van de gehele management control cyclus. Dat is een prima doelstelling, waarmee de auditor organisaties kan helpen bij wat Argyris1 double loop learning noemt. De organisatie beperkt zich dan niet tot het verhelpen van tekortkomingen in processen (single loop learning). Daar bovenop leert ze na te gaan hoe eventuele onderliggende oorzaken zoals ongefundeerde veronderstellingen en gewoontes die de problemen veroorzaken, zijn op te lossen (double loop learning). Helaas geeft het boek de lezer geen handvatten hoe een audit deze vorm van leren kan stimuleren – de auteurs geven vooral voorbeelden van single loop learning.

Soft skills

De auteurs geven ook aandacht aan de soft skills die een auditor moet inzetten om effect te kunnen hebben. Op het gebied van gespreksvoering stippen ze bijvoorbeeld zaken aan als actief luisteren, doorvragen, stiltes inzetten en het gebruik van hoogrendementsvragen om de geïnterviewde extra goed te laten nadenken (voorbeeld: ‘Wat is voor u de belangrijkste’ ). Ook benadrukken ze dat gezag nodig is om uiteindelijk de auditresultaten bij de auditee te laten landen. Gezag, dat al vanaf het allereerste contact met de auditee en gedurende het gehele auditproces moet worden opgebouwd.

Praktische tips

Het boek staat vol met praktische tips en waarschuwingen. Een zo’n tip is bijvoorbeeld het vooronderzoek beperkt te houden. Een waarschuwing is dat risicoanalyses schijnzekerheid kunnen bieden. Verder waarschuwen ze voor de valkuil dat de auditor probeert loose controls (controls die alleen het ‘wat of ‘waarom’ definiëren en niet het ‘hoe’) concreet in te vullen vanuit zijn eigen visie op beheersing. Ze wijzen er ook op dat het helemaal niet verkeerd hoeft te zijn om gedurende de rit af te wijken van het auditontwerp. Onderweg verkregen inzichten kunnen daar goede redenen voor vormen. Voorwaarde is wel dat deze afwijkingen in de rapportage worden gemeld en uitgelegd. De vele tips helpen de audit praktisch, efficiënt en doelgericht met het oog op effect op te zetten. Veel van de tips worden terloops gegeven en zijn bijna als vanzelfsprekendheden door de tekst geweven. Bijvoorbeeld als de auteurs bij de haalbaarheid van interviews tussen haakjes gezet de vraag stellen ‘is het in ongeveer een uur te doen?’ Het boek vereist daardoor close reading, iets waartoe overigens ook de hoge informatiedichtheid noopt.

Uitvoering

Het boek heeft een degelijke uitstraling en is qua uitvoering geschikt als studieboek: harde kaft, ingenaaid, luxe papier. Tegelijkertijd doet de vormgeving een beetje gedateerd aan, wat overigens vaker voorkomt bij uitgaven in eigen beheer. Een lay-out die meer up to date is zou beter passen bij een actueel studieboek en ook een index had niet misstaan. Ook had het taalgebruik wat losser gekund – niet te verwarren met minder precies – en hier en daar is wat redactioneel klein grut blijven zitten. Maar dit alles doet geen afbreuk aan de inhoudelijke kwaliteit van deze publicatie.

Voor wie geschikt?

Het boek is geschikt voor verschillende doelgroepen. Bijvoorbeeld voor studenten auditing en als handreiking voor juniors. Ook kan het menig senior die bezig is een audit op te zetten helpen hier en daar de puntjes op de i te zetten. Bovendien vormt het een handige methodologische basis voor wie de taak heeft een audithandboek voor de eigen organisatie op te stellen.

Voor dit boek geldt ‘the devil is in the details’. Het is dan ook geen boek om in één keer uit te lezen, al heeft de recensent dat in dit geval ‘beroepshalve’ wel gedaan – geen makkie, maar zeker ook geen straf.

Noot

1 Argyris, M. and Schön, D. (1974) Theory in Practice. Increasing professional effectiveness, San Francisco: Jossey-Bass.

Geef een reactie