Spreek de lezer aan!

17 juni 2016
In dit artikel:

De weg naar een goed artikel is niet zelden lang en hobbelig. Ik mag het zeggen, want ook bij mij vloeien er niet vanzelf sprankelende teksten uit de computer. Een van de hobbels is de manier waarop we door onze beroepspraktijk geconditioneerd zijn om gedachten onder woorden te brengen. We gebruiken abstracte of omfloerste taal, hanteren standaardformuleringen en zijn benauwd om concreet stelling te nemen. We schrijven vanuit wat we weten, niet vanuit wat de lezer nodig heeft. Ook maken we uit – overdreven – voorzichtigheid allerlei voorbehouden. Dit alles leidt gemakkelijk tot vage, onpersoonlijke teksten waar een lezer niet zoveel mee kan en die niet echt aanspreken.

Wat hier naar mijn idee mee te maken heeft, is het volgende. Na lezing van een conceptartikel voor ons blad heb ik niet altijd een beeld van wat de schrijver met het artikel wil bereiken. Sterker nog, ik heb het idee dat artikelschrijvers dat beeld zelf ook niet altijd helder voor ogen hebben. En ik ben ervan overtuigd dat dat hierin de kern van het probleem ligt. Want hoe kun je een helder verhaal schrijven als je dat niet vanuit een duidelijk doel doet? Over de jaren heen heb ik behoorlijk wat ervaring opgedaan, zowel met het schrijven als met de begeleiding van artikelschrijvers. Mijn ervaring is dat een artikel helder en prettig leesbaar wordt als je schrijft vanuit de gedachte dat de lezer er iets mee op moet schieten. Je schrijft dan niet vanuit wat je allemaal weet, maar je richt je tot je lezer. Dat leidt haast vanzelf tot minder abstract, persoonlijker en minder omfloerst taalgebruik.

Om een schrijver op dit punt verder te helpen, vraag ik regelmatig naar antwoorden op de volgende trits vragen: Wat is de hoofdboodschap van je artikel? Wat moet de lezer wijzer zijn geworden na lezing van je artikel? Tot welke conclusie vind je dat de lezer moet komen? Wat wil je dat de lezer vervolgens gaat doen?
Het helpt om de antwoorden op die vragen bij het schrijven in het achterhoofd te houden, maar het is niet altijd nodig de antwoorden zelf in de artikeltekst terecht te laten komen.

Slechts een kleine exercitie, maar niet zelden met antwoorden als eyeopeners voor de schrijver. Eyeopeners, die de schrijver in staat stellen om een artikel te schrijven dat lezers echt aanspreekt.

Drs. Th. (Thomas) Wijsman RE

Thomas Wijsman werkt zelfstandig als coach en strategisch adviseur/onderzoeker.